Ahmed Fouad  Negm 1929-2013

Ahmed Fouad Negm 1929-2013

Cairo ~ Egypte

Ahmed Fouad Negm (Kafr Abu Najm, 1929) is een briljant dichter, onbevreesd sociaal en politiek commentator en gevierd voorvechter van de positie van armen en rechtelozen. Hij stamt uit een eenvoudig boerenmilieu, maar staat al tientallen jaren bekend als scherpzinnig intellectueel en geliefd dichter des volks. Negm is icoon en volksheld in één persoon en wordt in literaire kringen geloofd om de kwaliteit en de schitterende lyriek van zijn werk, van liefdesgedichten tot radicale satire, waarin de Arabische spreektaal in al zijn schakeringen grote poëtische hoogten bereikt. Niet alleen in de straten van Caïro, maar in de gehele Arabische wereld wordt hij geroemd omdat hij de moed van de strijders voor sociale rechtvaardigheid een stem geeft.

       Met veel creatief vernuft put Negm uit het rijke Arabische dialect met zijn ritmes en zangtradities, aanroepingen en niet te vergeten de humor, waarmee hij op levendige wijze uitdrukking geeft aan de bekommernissen en verlangens van het volk. Sinds de jaren zestig van de vorige eeuw levert hij kritiek op de autoritaire regimes en elites in Egypte – vanaf de Britse koloniale tijd – en ontmaskert hij de gewetenloosheid waarmee zij de mensen onderdrukken en in armoede laten leven, hun machtsmisbruik, hun op puur eigenbelang gebaseerde bedrog, hypocrisie en corruptie. Dat doet hij door middel van hilarische karikaturen, dubbelzinnigheden, verhaspelde slogans, parodieën en bijtende ironie. Zo geeft hij de mensen een steuntje in de rug, bemoedigt en inspireert hen, en houdt de hoop levend te midden van de tirannie.

            Vanuit zijn progressieve en ruimdenkende geest herinnert Negm zijn gehoor aan het erfgoed van Egypte: etnische en religieuze diversiteit, diepgeworteld pluralisme en humanisme, en universele waarden als vreedzame co-existentie en sociale solidariteit. In de jaren zeventig en tachtig waren openbare voorstellingen verboden, maar zijn bezielende ondergrondse optredens met de legendarische muzikant Sheikh Imam trokken een groot publiek, hoewel dat niet zonder gevaar was. Door poëzie en muziek op een traditionele manier te verbinden verspreidde Negm zijn boodschap onder brede lagen van de bevolking, ook de ongeletterden, en in het hele Midden-Oosten werd geluisterd naar zijn illegale cassettebandjes. Zijn prikkelende denkbeelden zijn nog steeds actueel: veel jonge Egyptenaren kennen zijn gedichten uit hun hoofd, declameren ze op straat, citeren ze in graffiti en posters en geven er in moderne muziek een nieuwe interpretatie aan.

       Ahmed Fouad Negm wordt gelauwerd omdat hij in Arabische spreektaal waarachtige poëzie schept die het volk direct aanspreekt. Hij wordt geëerd wegens zijn rotsvaste integriteit, zijn moed en onvermoeibare betrokkenheid bij de strijd voor vrijheid en rechtvaardigheid. Omdat hij zegt waar het op staat en zich niet de mond laat snoeren door de machtshebbers. Omdat hij in de Arabisch-sprekende wereld al meer dan drie generaties lang een bron van inspiratie vormt. Omdat door de esthetische en politieke kracht van zijn werk de basisbehoefte aan cultuur en humor wordt benadrukt onder moeilijke en vaak schrijnende omstandigheden. Hij verdient deze prijs wegens zijn belangrijke invloed op de Arabische poëzie, waarin het rijke literaire potentieel van de spreektaal wordt erkend.